Είναι το μεγαλύτερο παράδοξο της σύγχρονης Ελλάδας: Οι τράπεζες που κρατήθηκαν στη ζωή με τα δισεκατομμύρια των φορολογουμένων, με ανακεφαλαιοποιήσεις που “γονάτισαν” το δημόσιο χρέος και με προκλητικές φοροαπαλλαγές που εκτείνονται έως το 2030, σήμερα λειτουργούν ως ο κύριος αναχαιτιστής της ανάπτυξης και της κοινωνικής ευημερίας. Αντί για μοχλός επανεκκίνησης, έχουν μετατραπεί σε έναν μηχανισμό που θυμίζει περισσότερο τους «μαυραγορίτες» του περασμένου αιώνα παρά σύγχρονα πιστωτικά ιδρύματα.
Ο Αποκλεισμός του 56,2% και η «Ομηρία» του Τειρεσία
Το νούμερο προκαλεί ίλιγγο: το 56,2% των Ελλήνων βρίσκεται εκτός τραπεζικού συστήματος όσον αφορά τον δανεισμό. Με πρόσχημα την εξυγίανση, οι τράπεζες κρατούν τους πολίτες σε καθεστώς «ψηφιακής φυλακής» στον Τειρεσία για χρόνο υπερδιπλάσιο από αυτόν που ορίζει η λογική ή η πρακτική άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Ακόμη και για παλιά, διευθετημένα χρέη, ο Έλληνας πολίτης παραμένει «στιγματισμένος», στερούμενος το δικαίωμα σε μια δεύτερη ευκαιρία, την ώρα που οι ίδιες οι τράπεζες έλαβαν όχι μία, αλλά τρεις ευκαιρίες από το κράτος.
Αισχροκέρδεια: Το Χάσμα Επιτοκίων και οι «Λογιστικές Υπεξαιρέσεις»
Η Ελλάδα κατέχει μια θλιβερή πρωτιά: το πιο χαμηλό επιτόκιο καταθέσεων και το πιο ακριβό επιτόκιο δανεισμού στην Ευρώπη. Οι τράπεζες δανείζονται από τον πολίτη σχεδόν δωρεάν και του δανείζουν με όρους τοκογλυφίας. Σε αυτό προστίθεται ένας ορυμαγδός χρεώσεων για κάθε απλή κίνηση, οι οποίες συχνά αγγίζουν τα όρια της υπεξαίρεσης. Όταν δε αποκαλύπτονται λάθη, βαφτίζονται «λογιστικές παραδρομές», με το refund (ειδικά σε περιπτώσεις όπως της Eurobank) να θυμίζει οδύσσεια, απαιτώντας εβδομάδες ή και μήνες αναμονής.
Υποδομές υπό Κατάρρευση και Ψηφιακός Αναχρονισμός
Ενώ διαφημίζουν τον «ψηφιακό μετασχηματισμό», η πραγματικότητα είναι απογοητευτική:
Υποκαταστήματα-φαντάσματα: Τα καταστήματα υπολειτουργούν, οι ουρές είναι εξαντλητικές και η φυσική εξυπηρέτηση τείνει να εκλείψει.
Τηλεφωνική Αναμονή: Η επικοινωνία με τις υπηρεσίες υποστήριξης απαιτεί 1-2 ώρες αναμονής στο ακουστικό, δείχνοντας πλήρη περιφρόνηση για τον χρόνο του πελάτη.
Δύσχρηστα Apps: Οι εφαρμογές τους, συχνά «φθηνιάρικες» και κακοσχεδιασμένες, ωθούν τους πολίτες στις ψηφιακές τράπεζες του εξωτερικού (Revolut, N26 κ.α.), οι οποίες πλέον κερδίζουν την εμπιστοσύνη που έχασαν οι εγχώριοι παίκτες.
Κοινωνική Αναισθησία και Έλλειψη Οράματος
Σε μια χώρα όπου το 25% του πληθυσμού ζει στα όρια της φτώχειας, οι τράπεζες αρνούνται πεισματικά να εφαρμόσουν εργαλεία όπως το Social Credit ή το ουσιαστικό Refinancing που εφαρμόζεται στην υπόλοιπη Ε.Ε. Αντί να προστατεύσουν την πρώτη κατοικία των σκληρά εργαζόμενων ανθρώπων που επλήγησαν από την κρίση, επιδίδονται σε έναν ανελέητο πόλεμο κατασχέσεων, την ίδια στιγμή που οι ίδιες απολαμβάνουν την απόλυτη φορολογική ασυλία.
Συμπέρασμα: Η Ανικανότητα ως Πολιτική
Η ελληνική τράπεζα σήμερα δεν έχει αναπτυξιακό όραμα. Δεν έχει παρουσιάσει ούτε ένα μεγάλο project που να πηγαίνει τη χώρα μπροστά. Περιορίζεται στο να εισπράττει προμήθειες, να κατάσχει περιουσίες και να συντηρεί μια κλειστή ελίτ. Μετά την οικονομική κρίση, προστέθηκε και η δομική ανικανότητα να επιτελέσουν τον κοινωνικό και οικονομικό τους ρόλο.
Όσο οι τράπεζες συμπεριφέρονται ως τιμωροί της κοινωνίας και όχι ως συνεργάτες των επιχειρήσεων, η ανάπτυξη θα παραμένει μια λέξη κενή περιεχομένου στις εκθέσεις των διοικητικών τους συμβουλίων.Συμπέρασμα: Ένα σύστημα που χρειάζεται ριζική αναθεώρηση
Μετά την οικονομική κρίση, οι τράπεζες δεν απέτυχαν απλώς να ανακάμψουν. Απέτυχαν να αναλάβουν τον ρόλο που οφείλουν να έχουν σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα: οικονομικό, κοινωνικό, αναπτυξιακό.
Το αποτέλεσμα είναι ένα τραπεζικό σύστημα που:αποκλείει τιμωρεί υπερχρεώνει καθυστερεί ταλαιπωρεί και τελικά υπονομεύει την ίδια την κοινωνία που το έσωσε.
About the Author
